Tablica XI · Atlas 13 grzybów

Żółciak siarkowy

Laetiporus sulphureus

Rozdział w książce „Grzyby lecznicze”

„Kurczak z drzewa” o właściwościach leczniczych

Jego owocniki przypominają rozłożone skrzydła motyla o intensywnie żółto-pomarańczowej barwie i pachną siarką. Smakują jak mięso drobiowe, stąd potoczna nazwa „kurczak z drzewa”.

W europejskiej medycynie ludowej przez wieki ceniono go jako środek przeciwgorączkowy, przeciwkaszlowy i wzmacniający odporność. Dziś w jego składzie opisuje się ponad czterdzieści grup związków bioaktywnych.

Rycina żółciaka siarkowego: żółto-pomarańczowe owocniki ułożone dachówkowato na pniu drzewa, spód owocnika z porami, przekrój owocnika oraz zarodniki w powiększeniu
Atlas grzybów leczniczych
prof. Bożena Muszyńska
Atlas grzybów leczniczychTab. XI Żółciak siarkowy Laetiporus sulphureus
  • a owocniki dachówkowato na pniu
  • b spód owocnika z porami
  • c przekrój owocnika
  • d zarodniki w powiększeniu
Z rozdziału książki

Karta gatunku

Nazwy
żółciak siarkowy, „kurczak z drzewa”po angielsku chicken of the woods, czyli „kurczak z lasu”, po niemiecku Schwefelporling, czyli „siarkowy żagwiak”
Nazwa łacińska
Laetiporus sulphureus (Bull.) Murrill„sulphureus” od siarkowożółtej barwy i zapachu siarki świeżych owocników
Rodzina
żółciakowate (Laetiporaceae)
Wygląd
Młode owocniki jaskrawożółte do pomarańczowych, mięsiste, miękkie i elastyczne, półkoliste, do około 40 cm średnicy, często w dachówkowatych skupieniach. Zwykle bez wyraźnego trzonu. Starsze blakną, twardnieją i stają się włókniste.
Gdzie rośnie
Na wszystkich kontynentach poza Antarktydą, w parkach, lasach i zadrzewieniach do około 2000 m n.p.m., coraz częściej także w miastach.Owocniki najliczniej pojawiają się w maju, ale można je spotkać aż do jesieni.
Na czym
Najczęściej na drzewach liściastych: dębach, topolach, wierzbach i robinii, rzadziej na modrzewiu i cisie. Zasiedla zwłaszcza drzewa osłabione i powoduje brunatną zgniliznę drewna.Owocników żółciaka z robinii i cisu nie zbiera się do celów kulinarnych.
Główne związki
  • polisacharydy (m.in. siarczanowane galaktoglukany)
  • pochodne kwasu mykofenolowego (w grzybni)
  • lektyna LSL
  • sulfuneroidy
  • triterpenoidy i związki fenolowe
  • barwniki: kwasy laetiporowe
Kierunki działania z badań
  • przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe (badania laboratoryjne)
  • antyoksydacyjne i przeciwzapalne
  • cukier i lipidy we krwi
  • ochrona wątroby i neuronów
  • przeciwnowotworowe (badania laboratoryjne)
  • przeciwzakrzepowe i prebiotyczne
Skąd surowiec
W Polsce przede wszystkim z natury. Zespół prof. Muszyńskiej opracował metodę uprawy owocników w warunkach w pełni kontrolowanych.
Co wiadomo z badań

Od ludowego leku na gorączkę do laboratorium

Na podstawie rozdziału o żółciaku siarkowym w książce „Grzyby lecznicze”.

Rozdział opisuje żółciaka jako grzyb o bardzo szerokim działaniu: przeciwdrobnoustrojowym, antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym, metabolicznym i przeciwnowotworowym. Większość tych działań pokazano dotąd w laboratorium i na zwierzętach. Z badań z udziałem ludzi rozdział przytacza spadek poziomu cholesterolu całkowitego.

  • Badania z udziałem ludzirozdział wspomina krótko, bez szczegółów badania, o istotnym spadku poziomu cholesterolu całkowitego po zastosowaniu preparatów z żółciaka
  • Laboratorium i zwierzętadziałanie na bakterie, grzyby i odwrotną transkryptazę HIV-1; niższy poziom glukozy i lipidów u szczurów z cukrzycą; ochrona wątroby; działanie na komórki nowotworowe
  • Kierunek badańochrona mózgu: hamowanie acetylocholinesterazy i wyciszanie stanu zapalnego w komórkach mikrogleju
Ciekawostka z rozdziału

Mięso na czas postu

Dzięki smakowi przypominającemu mięso kurczaka żółciak zastępował mięso w okresach postu, biedy i niedoboru żywności.

W wielu kulturach europejskich traktowano go też jak naturalny antybiotyk i surowiec wzmacniający organizm w czasie epidemii i surowych zim.

Książka „Grzyby lecznicze”

Cały rozdział o żółciaku siarkowym znajdziesz w książce

Ta strona to skrót. Rozdział w książce opisuje żółciaka w pięciu częściach:

  1. Profil grzyba. Jak go rozpoznać, na jakich drzewach rośnie i jak go dawniej stosowano.
  2. Najważniejsze składniki. Polisacharydy, pochodne kwasu mykofenolowego, sulfuneroidy, lektyna LSL, fenole, triterpenoidy, barwniki i biopierwiastki.
  3. Właściwości prozdrowotne. Drobnoustroje, stany zapalne, układ nerwowy, cukier, cholesterol, krzepnięcie i jelita w świetle badań.
  4. Zastosowanie praktyczne. Kiedy po niego sięgać, w jakiej formie, jak się go uprawia i jak bezpiecznie zbierać.
  5. Bezpieczeństwo. Przeciwwskazania, interakcje z lekami i jakość surowca.
Przeczytaj rozdział w książce Książka w wersji elektronicznej, PDF i EPUB.

Pięć grzybów na co dzień opisuje też bezpłatny przewodnik.

Atlas grzybów leczniczych

Sąsiednie tablice

Cały atlas

Treści na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, skonsultuj suplementację z lekarzem.