Żagwica listkowata
Grifola frondosa
Rozdział w książce „Grzyby lecznicze”
„Tańczący grzyb” o działaniu normalizującym metabolizm
Japońska nazwa maitake znaczy „tańczący grzyb”, bo ludzie, którzy znaleźli jej owocniki, tańczyli ze szczęścia. Tworzy duże, rozgałęzione owocniki podobne do bukietu albo rozety.
Najbardziej ceni się ją za wpływ na gospodarkę cukrową i tłuszczową. W Polsce jest rzadka i chroniona, a jej zbiór wymaga zezwoleń, dlatego dostępne są głównie preparaty z importu.
prof. Bożena Muszyńska Atlas grzybów leczniczychTab. XII Żagwica listkowata Grifola frondosa
- a owocnik u podstawy pnia
- b pojedynczy kapelusz
- c zarodniki w powiększeniu
Karta gatunku
- Nazwy
- żagwica listkowata, także wielogłówka listkowata i żagiew gałęzistaw Japonii maitake, czyli „tańczący grzyb”, w Chinach hui-shu-hua, czyli „szary kwiat drzewa”
- Nazwa łacińska
- Grifola frondosa (Dicks.) Graynazwa rodzaju od mitycznego gryfa, „frondosa” znaczy „listkowaty”
- Rodzina
- Grifolaceae
- Wygląd
- Duży, rozgałęziony owocnik jak bukiet lub rozeta, złożony z wielu łopatkowatych kapeluszy wyrastających ze wspólnego pnia. Kapelusze płaskie, 4–10 cm, cienkie i kruche, orzechowe, żółtooliwkowe, o nierównych, powycinanych brzegach.
- Gdzie rośnie
- Na półkuli północnej, najczęściej w Ameryce Północnej, w Europie we Francji, Włoszech i w Polsce. W Polsce rzadka: do 2020 roku podano około 130 stanowisk.Na Czerwonej liście ze statusem „zagrożony wyginięciem”, pod częściową ochroną: owocniki wolno pozyskiwać tylko za zezwoleniem.
- Na czym
- Na korzeniach i u podstawy pni żywych i martwych drzew liściastych, w Polsce głównie dębów. Owocniki pojawiają się w sierpniu i wrześniu, często w dużych skupiskach.
- Główne związki
- β-glukany (polisacharydy to 70–80% suchej masy)
- frakcja D
- frakcje X i SX
- białko przeciwwirusowe GFAHP
- związki fenolowe, triterpenoidy i ergosterol
- ergotioneina
- Kierunki działania z badań
- cukier we krwi i wrażliwość na insulinę
- cholesterol i triglicerydy
- ciśnienie krwi
- odporność i działanie przeciwnowotworowe (głównie badania laboratoryjne i na zwierzętach)
- zdrowie kości (badania laboratoryjne i na zwierzętach)
- przeciwwirusowe i przeciwdrobnoustrojowe
- Skąd surowiec
- Ze względu na ochronę w Polsce głównie importowane preparaty, najlepiej z certyfikowanych upraw w Japonii, USA lub Kanadzie.
Dlaczego maitake kojarzy się z cukrzycą
Na podstawie rozdziału o żagwicy listkowatej w książce „Grzyby lecznicze”.
Rozdział opisuje żagwicę przede wszystkim jako wsparcie gospodarki cukrowej i tłuszczowej. Jej frakcja D i frakcja SX w badaniach na zwierzętach obniżały poziom glukozy i poprawiały wrażliwość na insulinę, a frakcja D wspierała odnowę komórek β trzustki. Z udziałem pacjentów opisano spadek cholesterolu i badanie u osób z HIV. Większość pozostałych działań pokazano dotąd w laboratorium i na zwierzętach.
- Badania z udziałem ludzistatystycznie istotny spadek cholesterolu u pacjentów przyjmujących ekstrakty; u 20 z 35 pacjentów z HIV wzrost liczby komórek CD4+ po 12 miesiącach przyjmowania tabletek z proszkiem z owocników i witaminą C
- Laboratorium i zwierzętaniższy poziom glukozy i lepsza wrażliwość na insulinę, niższy poziom lipidów u szczurów, działanie na komórki nowotworowe, mniejsza utrata masy kości u szczurów
- Kierunek badańobniżanie ciśnienia krwi przez peptyd hamujący enzym ACE
Grzyb dla cierpliwych
Żagwicę można uprawiać na własnej posesji, na kłodach drzew liściastych, najlepiej dębowych. Trzeba jednak cierpliwości: pierwsze owocniki pojawiają się najwcześniej po roku lub dwóch latach.
Rozdział widzi też szansę w uprawie w bioreaktorach. W przyszłości mogłaby ona zapewnić żagwicę w Polsce bez naruszania dziko rosnących owocników.
Cały rozdział o żagwicy listkowatej znajdziesz w książce
Ta strona to skrót. Rozdział w książce opisuje żagwicę w pięciu częściach:
- Profil grzyba. Jak ją rozpoznać, gdzie rośnie, dlaczego jest w Polsce chroniona i jak ją stosowano.
- Najważniejsze składniki. β-glukany, frakcje D, X i SX, białka, związki fenolowe i triterpenoidy.
- Właściwości prozdrowotne. Cukier, lipidy, odporność, ciśnienie krwi, kości i drobnoustroje w świetle badań.
- Zastosowanie praktyczne. Kiedy po nią sięgać, w jakiej formie i w jakiej ilości, jak wybrać preparat i jak ją uprawiać.
- Bezpieczeństwo. Przeciwwskazania, interakcje z lekami i jakość preparatów.
Pięć grzybów na co dzień opisuje też bezpłatny przewodnik.
Sąsiednie tablice
- ← Poprzednia tablica
Atlas grzybówTab. XIŻółciak siarkowyLaetiporus sulphureusstrona gatunku - Następna tablica →
Atlas grzybówTab. XIIIBłyskoporek podkorowyInonotus obliquusczagastrona gatunku
Treści na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, skonsultuj suplementację z lekarzem.