Wrośniak różnobarwny
Trametes versicolor
Rozdział w książce „Grzyby lecznicze”
„Indyczy ogon” medycyny onkologicznej
Cienkie, półkoliste owocniki prążkowane w pasy od białego po niemal czarny rosną dachówkowato na martwym drewnie. Stąd angielska nazwa turkey tail, czyli „indyczy ogon”.
Z jego owocników wyizolowano kompleks białkowo-polisacharydowy PSK, który od 1977 roku jest w Japonii zatwierdzonym lekiem wspomagającym leczenie nowotworów. To pierwszy zatwierdzony lek pochodzący z grzybów wielkoowocnikowych.
prof. Bożena Muszyńska Atlas grzybów leczniczychTab. IX Wrośniak różnobarwny Trametes versicolor
- a owocniki rosnące dachówkowato
- b spód owocnika z drobnymi porami
- c przekrój owocnika
- d zarodniki w powiększeniu
Karta gatunku
- Nazwy
- wrośniak różnobarwnyw Chinach yun zhi, czyli „grzyb chmura”, po angielsku turkey tail, czyli „indyczy ogon”
- Nazwa łacińska
- Trametes versicolor (L.) Lloydnajczęstszy z ponad 70 synonimów to Coriolus versicolor; „versicolor” znaczy „różnobarwny”
- Rodzina
- żagwiowate (Polyporaceae)
- Wygląd
- Owocniki jednoroczne, płaskie, półkoliste, w koncentryczne strefy od białej przez żółtą, pomarańczową i brązową po niemal stalową i czarną. Rosną w grupach i zachodzą na siebie dachówkowato. Spód biały, konsystencja twarda i skórzasta.
- Gdzie rośnie
- Na całym świecie. W całej Polsce z wyjątkiem najwyższych partii gór, jeden z najbardziej rozpowszechnionych grzybów nadrewnowych.Owocniki można zbierać przez cały rok.
- Na czym
- Na pniach i gałęziach martwych drzew i krzewów, głównie liściastych: klonów, olch, brzóz, grabów, buków, dębów, wierzb i wielu innych, rzadziej jodeł i świerków. Wywołuje białą zgniliznę drewna.
- Główne związki
- PSK, Krestin (β-glukan związany z białkiem)
- PSP (kompleks białkowo-polisacharydowy)
- polisacharydy i β-glukany
- lakaza i inne enzymy
- ternatyna (cykliczny peptyd)
- kwasy fenolowe (galusowy, protokatechowy, kawowy)
- Kierunki działania z badań
- wspomaganie chemio- i radioterapii
- regulacja odporności
- przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze (głównie badania laboratoryjne)
- prebiotyczne, mikrobiota jelitowa
- metabolizm (cukier, tłuszcze)
- ochrona wątroby, antyoksydacyjne
- Status prawny
- W UE zaliczony do „nowej żywności”, więc w Polsce nie jest dopuszczony do obrotu jako suplement diety. W Japonii PSK jest lekiem na receptę.
Od naparu z owocników do zatwierdzonego leku
Na podstawie rozdziału o wrośniaku różnobarwnym w książce „Grzyby lecznicze”.
Rozdział opisuje wrośniaka jako wzorzec badań nad grzybami leczniczymi. W latach 70. XX wieku zaobserwowano lepsze wyniki leczenia nowotworów u pacjentów pijących napary z jego owocników, co doprowadziło do wyizolowania PSK. Dziś PSK jest w Japonii lekiem wspomagającym chemio- i radioterapię, a rozdział opisuje w tej samej roli także PSP. Działanie na drobnoustroje, mikrobiotę i metabolizm opisano głównie w laboratorium i na zwierzętach.
- Badania z udziałem ludziPSK i PSP podawane jako wsparcie chemio- i radioterapii: wydłużenie okresu remisji i przewidywanej długości życia w różnych typach nowotworów; PSK, zatwierdzony lek, stosowany u tysięcy pacjentów od ponad 40 lat bez istotnych problemów z bezpieczeństwem
- Laboratorium i zwierzętahamowanie wzrostu i migracji komórek nowotworowych, mniejsza masa guza i mniej przerzutów u zwierząt, działanie przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne, ochrona wątroby
- Kierunek badańternatyna przy otyłości i cukrzycy typu 2, wpływ na mikrobiotę jelitową
Grzyb chmura
W XVI wieku chiński lekarz Li Shizhen opisał wrośniaka jako środek zapewniający długie życie, o ile spożywa się go regularnie. Napary z suszonych owocników miały „odprowadzać wilgoć” i „redukować flegmę w chorobach płuc”.
Chińska nazwa yun zhi znaczy „grzyb chmura”. W latach 70. XX wieku napary z tego samego grzyba zapoczątkowały badania, z których powstał lek PSK.
Cały rozdział o wrośniaku różnobarwnym znajdziesz w książce
Ta strona to skrót. Rozdział w książce opisuje wrośniaka w pięciu częściach:
- Profil grzyba. Jak go rozpoznać, gdzie rośnie i jak z tradycyjnego naparu powstał lek.
- Najważniejsze składniki. PSK, PSP, enzymy, polisacharydy, związki fenolowe, peptydy i terpenoidy.
- Właściwości prozdrowotne. Nowotwory, odporność, infekcje, mikrobiota jelitowa, metabolizm i wątroba w świetle badań.
- Zastosowanie praktyczne. Kiedy po niego sięgać, w jakiej formie i w jakiej ilości, jak go zbierać i przygotować oraz dlaczego w UE nie jest suplementem.
- Bezpieczeństwo. Przeciwwskazania, interakcje z lekami i czystość surowca.
Pięć grzybów na co dzień opisuje też bezpłatny przewodnik.
Sąsiednie tablice
- ← Poprzednia tablica
Atlas grzybówTab. VIIIPornatka kokosowaWolfiporia extensafu lingstrona gatunku - Następna tablica →
Atlas grzybówTab. XPniarek brzozowyFomitopsis betulinastrona gatunku
Treści na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, skonsultuj suplementację z lekarzem.