Soplówka jeżowata
Hericium erinaceus
Rozdział w książce „Grzyby lecznicze”
Perspektywa neuroprotekcji
Wygląda jak żywa rzeźba natury: puszysta, biała, podobna do lwiej grzywy albo brody staruszka. Należy do nielicznych grzybów, które pobudzają wytwarzanie czynnika wzrostu nerwów (NGF), cząsteczki, za której odkrycie przyznano Nagrodę Nobla.
W Polsce jest pod ścisłą ochroną, dlatego soplówkę do stosowania pozyskuje się wyłącznie z upraw albo spoza Polski.
prof. Bożena Muszyńska Atlas grzybów leczniczychTab. V Soplówka jeżowata Hericium erinaceus
- a owocnik przyrośnięty do drewna
- b pojedynczy kolec
- c zarodniki w powiększeniu
Karta gatunku
- Nazwy
- soplówka jeżowataw Japonii yamabushitake, czyli „kapłan gór”, w Chinach houtou, czyli „głowa małpy”, po angielsku lion’s mane, bearded tooth, pom pom
- Nazwa łacińska
- Hericium erinaceus (Bull.) Pers.„erinaceus” to po łacinie jeż
- Rodzina
- soplówkowate (Hericiaceae)
- Wygląd
- Biały, bulwiasty owocnik wielkości około 20–30 cm, z którego zwisają kolce. Nie ma typowego kapelusza ani trzonu. Jest mięsisty, nie zdrewniały, przyrośnięty bokiem do drewna.
- Gdzie rośnie
- W Azji Wschodniej, Europie i Ameryce Północnej. W Polsce w kwaśnych buczynach i grądach, od 1995 roku pod ścisłą ochroną gatunkową.W 2003 roku wpisana na czerwoną listę gatunków zagrożonych w 13 z 23 krajów europejskich.
- Na czym
- Na martwym lub obumierającym drewnie drzew liściastych: dębów, buków, klonów, orzechów i wiązów. Czasem wyrasta z dziur po sękach w żywych drzewach.
- Główne związki
- hericenony (w owocnikach)
- erinacyny (w grzybni)
- β-glukany
- chityna i chitozany
- związki indolowe (m.in. serotonina, 5‑HTP, melatonina w grzybni)
- białka immunomodulujące FIP
- Kierunki działania z badań
- wytwarzanie czynnika wzrostu nerwów i ochrona neuronów
- nastrój, lęk i sen
- ochrona żołądka i wątroby
- przeciwnowotworowe (głównie badania laboratoryjne)
- metabolizm (cukier, lipidy, płytki krwi)
- odporność i mikrobiota jelitowa
- Skąd surowiec
- Ze względu na ochronę w Polsce wyłącznie z upraw albo spoza Polski.
Dlaczego soplówkę nazywa się grzybem mózgu
Na podstawie rozdziału o soplówce jeżowatej w książce „Grzyby lecznicze”.
Rozdział opisuje przede wszystkim wpływ soplówki na układ nerwowy. Erinacyny z grzybni i hericenony z owocników pobudzają wytwarzanie czynnika wzrostu nerwów (NGF), a erinacyny przenikają przez barierę krew‑mózg. Część działań opisano w badaniach z udziałem ludzi, większość pokazano dotąd w laboratorium i na zwierzętach.
- Badania z udziałem ludziłagodzenie zaburzeń poznawczych i objawów choroby Alzheimera po doustnym podawaniu ekstraktów; łagodzenie zaburzeń depresyjnych; pacjenci onkologiczni zgłaszali mniejsze skutki uboczne radioterapii i chemioterapii
- Laboratorium i zwierzętadziałanie na komórki nowotworowe, niższy poziom cukru u zwierząt z cukrzycą, mniejszy lęk i lepszy sen
- Kierunek badańwpływ na mikrobiotę jelitową
Grzyb kapłanów gór
W japońskiej tradycji soplówkę szczególnie cenili mnisi yamabushi, asceci praktykujący wysoko w górach. Wierzyli, że grzyb wzmacnia koncentrację i pomaga w medytacji.
Stąd japońska nazwa yamabushitake, czyli „grzyb kapłanów gór”. Niektóre plemiona indiańskie w Ameryce Północnej używały soplówki jako naturalnego bandaża.
Cały rozdział o soplówce jeżowatej znajdziesz w książce
Ta strona to skrót. Rozdział w książce opisuje soplówkę w pięciu częściach:
- Profil grzyba. Jak ją rozpoznać, gdzie rośnie, dlaczego jest chroniona i jak ją stosowano.
- Najważniejsze składniki. Hericenony, erinacyny, polisacharydy, związki indolowe i białka.
- Właściwości prozdrowotne. Układ nerwowy, nastrój, żołądek, metabolizm i odporność w świetle badań.
- Zastosowanie praktyczne. Kiedy po nią sięgać, w jakiej formie i w jakiej ilości, także w kuchni.
- Bezpieczeństwo. Przeciwwskazania, skutki uboczne, interakcje z lekami i pokrewne soplówki.
Pięć grzybów na co dzień opisuje też bezpłatny przewodnik.
Sąsiednie tablice
- ← Poprzednia tablica
Atlas grzybówTab. IVLakownica żółtawaGanoderma lucidumreishistrona gatunku - Następna tablica →
Atlas grzybówTab. VIBoczniak ostrygowatyPleurotus ostreatusstrona gatunku
Treści na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, skonsultuj suplementację z lekarzem.