Podgrzyb brunatny
Imleria badia
Rozdział w książce „Grzyby lecznicze”
Leśny skarb pełen teaniny
Jeden z najbardziej cenionych grzybów jadalnych, do niedawna nazywany podgrzybkiem brunatnym. Grzybiarze rozpoznają go po brązowym kapeluszu i żółtych porach, które po naciśnięciu granatowieją.
To jedyny europejski grzyb, który jest naturalnym źródłem teaniny, aminokwasu znanego dotąd głównie z liści herbaty.
prof. Bożena Muszyńska Atlas grzybów leczniczychTab. III Podgrzyb brunatny Imleria badia
- a owocnik: kapelusz, żółte pory i trzon
- b przekrój kapelusza z rurkami
- c zarodniki w powiększeniu
Karta gatunku
- Nazwy
- podgrzyb brunatnydo niedawna podgrzybek brunatny
- Nazwa łacińska
- Imleria badia (Fr.) Fr.wcześniej Boletus badius albo Xerocomus badius; rodzaj Imleria wydzielono w 2014 roku po badaniach genetycznych
- Rodzina
- borowikowate (Boletaceae)
- Wygląd
- Kapelusz o średnicy 5–15 cm, intensywnie brązowy, najpierw wypukły, później płaski, aksamitny. Rurki i pory żółte, z wiekiem zielonkawe, po naciśnięciu granatowieją. Trzon wysoki na 6–12 cm, brązowy u góry, jaśniejszy u podstawy. Pachnie podobnie do borowika szlachetnego.
- Gdzie rośnie
- W całej Europie, w Ameryce Północnej, Australii i Japonii. W Polsce pospolity, jeden z najchętniej zbieranych grzybów.Owocniki od późnego lata do późnej jesieni, najwięcej we wrześniu i październiku.
- Na czym
- Na kwaśnych glebach lasów iglastych i mieszanych. Tworzy mykoryzę, czyli współżyje z korzeniami drzew, głównie sosny i świerka.
- Główne związki
- teanina
- ergotioneina
- norbadion A (brązowy barwnik kapelusza)
- związki indolowe (m.in. L-tryptofan, serotonina, melatonina)
- kwasy fenolowe
- peptydy hamujące enzym ACE
- Kierunki działania z badań
- ochrona przed utlenianiem
- przeciwzapalne (badania na komórkach)
- przeciwnowotworowe (badania laboratoryjne)
- przeciwdrobnoustrojowe (m.in. wobec prątków gruźlicy, w laboratorium)
- serce i ciśnienie krwi
- nastrój i układ nerwowy
- Gdzie zbierać
- Tylko z czystych lasów, z dala od dróg i zakładów przemysłowych, bo podgrzyb gromadzi metale ciężkie i radioaktywny cez.
Herbaciany aminokwas z polskiego lasu
Na podstawie rozdziału o podgrzybie brunatnym w książce „Grzyby lecznicze”.
Rozdział łączy działanie podgrzyba z kilkoma grupami związków: teaniną i związkami indolowymi, ważnymi dla nastroju i koncentracji, ergotioneiną i kwasami fenolowymi, które chronią przed utlenianiem, oraz peptydami hamującymi enzym regulujący ciśnienie krwi. Badania samego podgrzyba, które przytacza rozdział, prowadzono dotąd w laboratorium, na kulturach komórkowych i na gryzoniach.
- Badania z udziałem ludziW rozdziale nie ma jeszcze badań z udziałem ludzi.
- Laboratorium i zwierzętaochrona przed skutkami promieniowania (norbadion A, kultury komórkowe i gryzonie), działanie przeciwzapalne na komórkach odporności, zahamowanie wzrostu prątków gruźlicy o ponad 90%, działanie wobec wirusów grypy A i opryszczki
- Kierunek badańpeptydy hamujące enzym ACE i ich możliwe działanie obniżające ciśnienie, pozyskiwanie teaniny z hodowli grzybni, norbadion A jako podstawa nowych leków wiążących metale ciężkie
Żurek na melancholię
Górale karpaccy przygotowywali z podgrzyba specjalny „żurek grzybowy”. Podawali go chorym na „melancholię”, jak dawniej nazywano depresję.
W medycynie ludowej północnej Europy dodawano go do wywarów wzmacniających dla osłabionych i rekonwalescentów. W niektórych regionach ceniono go nawet wyżej niż borowik szlachetny.
Cały rozdział o podgrzybie brunatnym znajdziesz w książce
Ta strona to skrót. Rozdział w książce opisuje podgrzyb w pięciu częściach:
- Profil grzyba. Jak go rozpoznać, gdzie rośnie, skąd nowa nazwa i jak go dawniej stosowano.
- Najważniejsze składniki. Teanina, ergotioneina, norbadion A, związki indolowe i peptydy hamujące enzym ACE.
- Właściwości prozdrowotne. Ochrona przed utlenianiem, stany zapalne, nowotwory, drobnoustroje, serce i układ nerwowy w świetle badań.
- Zastosowanie praktyczne. Kiedy po niego sięgać, w jakiej formie i w jakiej ilości, także w kuchni.
- Bezpieczeństwo. Przeciwwskazania, metale ciężkie i skażenia, interakcje z lekami.
Pięć grzybów na co dzień opisuje też bezpłatny przewodnik.
Sąsiednie tablice
- ← Poprzednia tablica
Atlas grzybówTab. IIPieczarka dwuzarodnikowaAgaricus bisporusstrona gatunku - Następna tablica →
Atlas grzybówTab. IVLakownica żółtawaGanoderma lucidumreishistrona gatunku
Treści na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, skonsultuj suplementację z lekarzem.