Pieczarka dwuzarodnikowa
Agaricus bisporus
Rozdział w książce „Grzyby lecznicze”
Codzienna apteka na talerzu
Najpopularniejszy i najczęściej jedzony grzyb jadalny na świecie. Trafia na stół niemal każdego z nas, a kryje w sobie więcej, niż sugeruje jego zwyczajny wygląd.
Zawiera ergotioneinę, rzadki przeciwutleniacz, którego organizm człowieka sam nie wytwarza, a który magazynuje w komórkach najbardziej narażonych na stres oksydacyjny. FAO i WHO uznały pieczarkę za żywność funkcjonalną.
prof. Bożena Muszyńska Atlas grzybów leczniczychTab. II Pieczarka dwuzarodnikowa Agaricus bisporus
- a młody, zamknięty owocnik
- b dojrzały owocnik z pierścieniem
- c przekrój owocnika
- d podstawka z dwoma zarodnikami
- e zarodniki w powiększeniu
Karta gatunku
- Nazwy
- pieczarka dwuzarodnikowaw sklepach jako pieczarki białe, brązowe, kremowe (crimini) i portobello; to ten sam gatunek, różni się tylko szczepem i wiekiem zbioru
- Nazwa łacińska
- Agaricus bisporus (J.E. Lange) Imbach„bisporus” mówi o dwóch zarodnikach na każdej podstawce; większość podstawczaków ma ich cztery
- Rodzina
- pieczarkowate (Agaricaceae)
- Wygląd
- Kapelusz o średnicy 2–10 cm, u młodych zamknięty i kulisty, biały, z wiekiem kremowobrązowy, gładki i matowy. Blaszki najpierw jasnoróżowe, potem ciemnoróżowe, w dojrzałości ciemnobrązowe do prawie czarnych. Trzon walcowaty, pełny, biały, z pierścieniem w górnej części.
- Gdzie rośnie
- Dziko od maja do września, w miejscach nawożonych obornikiem, na kompostach, w parkach i lasach.Niemal wszystkie pieczarki pochodzą dziś z upraw. Polska należy do największych producentów w Europie.
- Na czym
- Na podłożu bogatym w szczątki roślin. Rozkłada liście i igły, z których powstaje próchnica. W uprawie rośnie na specjalnie przygotowanym kompoście, w ciemnych halach.
- Główne związki
- ergotioneina
- lektyny (ABL)
- tyrozynaza (bardzo podobna do ludzkiej)
- kwasy tłuszczowe (m.in. palmitynowy, linolowy, linolenowy)
- ergosterol (z niego powstaje witamina D₂)
- chityna, chitozany i β-D-glukany
- związki indolowe (m.in. serotonina, melatonina)
- Kierunki działania z badań
- hamowanie aromatazy, enzymu ważnego w raku piersi (badania laboratoryjne)
- ochrona przed utlenianiem
- przeciwnowotworowe (głównie badania laboratoryjne)
- cholesterol i cukier (m.in. badania na szczurach)
- odporność
- przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze
- Żywność funkcjonalna
- Tak pieczarkę zakwalifikowały FAO i WHO. Owocniki wystawione na światło UV mają więcej witaminy D₂.
Zwykły grzyb, niezwykły skład
Na podstawie rozdziału o pieczarce dwuzarodnikowej w książce „Grzyby lecznicze”.
Rozdział opisuje pieczarkę jako żywność, która na co dzień wspiera zdrowie. Najwięcej miejsca zajmują ergotioneina, lektyny i kwasy tłuszczowe hamujące aromatazę, enzym ważny w hormonozależnym raku piersi. Większość tych działań pokazano dotąd w laboratorium i na zwierzętach. Z udziałem ludzi badano przede wszystkim chitozan i ergosterol.
- Badania z udziałem ludzibadano składniki obecne w pieczarce, a nie jedzenie samego grzyba: osoby przyjmujące regularnie chitozan przez miesiąc na diecie niskokalorycznej chudły dwukrotnie szybciej niż grupa kontrolna; u pacjentów leczonych ergosterolem guz rósł wolniej, a u chorych w czasie chemioterapii, przyjmujących ekstrakty bogate w ergosterol, nie spadał poziom limfocytów
- Laboratorium i zwierzętaekstrakty z pieczarki hamowały ludzką aromatazę silniej niż siedem badanych ekstraktów roślinnych; niższa glukoza u szczurów z cukrzycą i niższy cholesterol u szczurów z hipercholesterolemią; lektyny hamują podziały komórek nowotworowych, nie uszkadzając zdrowych
- Kierunek badańochrona przed chorobą Alzheimera, łuszczyca i choroby oczu, szczepy z większą ilością ergotioneiny i witaminy D₂
Grzyb z paryskich piwnic
Według legendy francuscy ogrodnicy zauważyli, że pieczarki obficie rosną na kompostach z końskim nawozem. Zaczęli więc przygotowywać takie komposty w piwnicach i kamieniołomach pod Paryżem.
Stąd francuska nazwa champignon de Paris, czyli „grzyb paryski”. Pierwsze informacje o świadomej uprawie pieczarki pochodzą z Francji z 1707 roku.
Cały rozdział o pieczarce dwuzarodnikowej znajdziesz w książce
Ta strona to skrót. Rozdział w książce opisuje pieczarkę w pięciu częściach:
- Profil grzyba. Jak ją rozpoznać, gdzie rośnie dziko i jak od ponad trzystu lat się ją uprawia.
- Najważniejsze składniki. Ergotioneina, lektyny, tyrozynaza, kwasy tłuszczowe, witamina D₂, chityna i związki indolowe.
- Właściwości prozdrowotne. Rak piersi, ochrona przed utlenianiem, metabolizm, drobnoustroje i odporność w świetle badań.
- Zastosowanie praktyczne. Dla kogo, w jakiej ilości i jak ją przyrządzać, żeby zachować najwięcej składników.
- Bezpieczeństwo. Przeciwwskazania, skutki uboczne i interakcje z lekami.
Pięć grzybów na co dzień opisuje też bezpłatny przewodnik.
Sąsiednie tablice
- ← Poprzednia tablica
Atlas grzybówTab. ITwardnik japońskiLentinula edodesshiitakestrona gatunku - Następna tablica →
Atlas grzybówTab. IIIPodgrzyb brunatnyImleria badiastrona gatunku
Treści na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. Jeśli jesteś w trakcie leczenia, skonsultuj suplementację z lekarzem.